Lâu nay chúng ta vẫn quen được biết, đọc những cụm từ như 'phiên tòa công khai", "bản án được tuyên công khai" mà không biết Bộ luật Tố tụng hình sự có hẳn cả một quy định về hoạt động xét xử kín. Theo quy định này thì phiên tòa xử kín sẽ được áp dụng trong trường  hợp: "Trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật Nhà nước, thuần phong, mỹ tục của dân tộc, bảo vệ người dưới 18 tuổi hoặc để giữ bí mật đời tư theo yêu cầu chính đáng của đương sự thì tòa án có thể xét xử kín nhưng phải tuyên án công khai” (quy định tại Điều 25 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015. 
Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ "nhôm") - bị cáo chính của phiên tòa xét xử kín được Tòa án nhân dân TP Hà Nội thực hiện (Nguồn: FB)
Chiếu theo quy định này thì đương nhiên phiên tòa xét xử  sơ thẩm vụ án "cố ý làm lộ tài liệu bí mật nhà nước" với bị can Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ “nhôm”) và các đồng phạm đương nhiên sẽ được tổ chức xét xử kín với lí do để đảm bảo bí mật nhà nước. Hay nói cách khác, thì nếu xét xử công khai thì chẳng khác gì bí mật đó sẽ hai lần bị lộ và những người đang tiến hành tố tụng đang tiếp tay cho điều đó diễn ra lần thứ hai. Do đó, với quy định được dẫn chiếu và chỉ ra thì nó đã loại trừ gần như hoàn toàn đồn đoán nói rằng: "Vụ Vũ “nhôm”: Xử kín vì Bộ Công an sợ mất mặt và uy tín". 
Bởi hơn hết, để đưa vụ án đưa ra xét xử kín hay công khai trong trường hợp này không thuộc vào ý chí của bất cứ cá nhân, hay tổ chức nào vì đó là vấn đề thuần quy định; được chiếu theo quy định để thực hiện. 
Đó là vấn đề thứ nhất. 
Còn ở khía cạnh thứ hai, mặc dù một số trường hợp được đưa ra xét xử kín tuy nhiên khi tuyên án thì mọi thứ phải được công khai - kết quả bản án, tội danh cụ thể; chỉ có các tình tiết và nội dung của bí mật nhà nước đương nhiên sẽ không được công khai như đã lí giải ở trên.
Nói ra điều này để thấy rằng, bản chất của việc xét xử kín dù xét dưới góc độ và chủ thể nào đi nữa thì nó sẽ không phải là cứu cánh hay một cách để trốn tránh trách nhiệm hay để không làm mất hình ảnh của bất cứ cá nhân hay tổ chức nào. Hay nói cách khác, dù Bộ Công an không muốn mất mặt, ảnh hưởng uy tín trong trường hợp này đều không thể cứu vãn nổi. Đó là chưa nói dư luận với sự thông thạo và sự sàng lọc nguồn tin, cũng sẽ đoán định, xét đoán được vấn đề mà không cần và trước đó không được dự phiên tòa xử kín này. 
Do đó, việc xử kín hay không xử kín không phải là bản chất của vấn đề đang được nói ra. Có chăng đó là ý nghĩ điên rồ của những kẻ đang lấy sự việc vừa qua với việc một loạt tướng của bộ này bị Bộ chính trị, ban bí thư đảng cộng sản Việt Nam thi hành kỷ luật một cách nghiêm minh để bêu rếu và hạ uy tín của Bộ công an, lực lượng được cho là đã tiên phong, đi đầu và thực hiện có hiệu quả đối với các cá nhân, tổ chức chống đối, phản động... Mà không hiểu được rằng, việc xử lý những người ngay trong lực lượng chống tham nhũng, lực lượng chuyên chính của chế độ, Bộ chính trị, Ban bí thư đảng cộng sản đang cho thấy cuộc chiến chống tham nhũng đang không có vùng cấm, chỉ có thể tiến mà không thể lùi. 
Vấn đề và cũng là khía cạnh thứ ba của câu chuyện được nói đến. Theo đó, nếu ai đó theo dõi nội dung thông cáo báo chí trên cổng thông tin điện tử ủy ban kiểm tra Trung ương đảng cộng sản Việt Nam hẳn sẽ thấy, trong nội dung sai phạm của nhiều tướng lĩnh bộ công an bị thi hành kỷ luật đảng của Bộ chính trị, Ban bí thư, nhất là trường hợp trung tướng Bùi Văn Thành, Thứ trưởng bộ công an thì đã nói tương đối rõ tới cá nhân Vũ Nhôm: 
"Đồng chí Trung tướng Bùi Văn Thành, với cương vị Uỷ viên Ban Chấp hành Đảng bộ Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an trực tiếp phụ trách Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, nguyên Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng uỷ, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm của Ban Thường vụ Đảng uỷ Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật. Cá nhân đồng chí đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát, để xảy ra nhiều vi phạm, khuyết điểm tại Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật; vi phạm các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước và Quy chế làm việc của Bộ Công an; ký văn bản của Bộ Công an đề xuất bán chỉ định một số cơ sở nhà, đất an ninh không đúng quy định pháp luật; ký một số văn bản không thuộc trách nhiệm được phân công; tự ý ký quyết định cho Phan Văn Anh Vũ tham gia đoàn đi nước ngoài và đề nghị cấp hộ chiếu ngoại giao cho Phan Văn Anh Vũ không đúng đối tượng, không đúng tiêu chuẩn". 
Dẫn ra điều này để thấy, để đi tới việc xử lý vừa qua thì ngoài việc TAND thực hiện chức trách của mình thì ở một góc độ khác, Ủy ban kiểm tra trung ương đảng cộng sản Việt Nam cũng song song thực hiện chức trách. Và xin thưa với sự song hành và đồng thời này thì bất cứ ai hoặc dùng cơ chế gì thì họ cũng khó mà lấp liếm được vấn đề. Và trong trường hợp này đương nhiên Bộ công an hiểu hơn ai hết vấn đề này và họ sẽ chẳng dại gì thực hiện một điều mà nếu bị lộ thì chính họ sẽ bị lên án gay gắt hơn rất nhiều. 
PHƯƠNG NAM



Là nhà đài có hệ thống cơ sở, vệ tinh khắp thế giới và cũng đã từng bị nhiều nước xử lý bởi nội dung và cách thức đưa tin. Không hiểu đây có phải lí do khiến VOA tiếng Việt phải tự lớn lên từng ngày và tự trang bị cho mình những khả năng thích ứng và kể cả việc bị lên án, bị xử lý. Và đó là lí do khiến họ còn tồn tại. 
Điều được nói trên đây được thể hiện gần như sinh động trong bài viết có tên "Tại sao Việt Nam tránh đưa tin Cuba từ bỏ chủ nghĩa cộng sản?". 
Giao diện của VOA tiếng Việt (Nguồn: FB)
Vẫn như thường lệ để trả lời cho những câu hỏi có tính gợi mở thế này từ cách đặt câu hỏi cho tới việc lấy ý kiến của ai trích dẫn đều được đội ngũ phóng viên, biên tập viên của nhà đài này quan tâm, trau chuốt từng chi tiết. Cho nên sẽ không hề lạ khi một lần nữa Phạm Chí Dũng, người được giới thiệu là nhà báo độc lập lại có tên và ý kiến được VOA sử dụng như một sự phản hồi đại diện cho trong nước (VN) về chủ đề đang được hướng đến. Bởi lẽ, với một kẻ có vấn đề về thái độ chính trị, lí tưởng và chán ghét chế độ đến cùng cực như Dũng thì dù có thế nào thì gã cũng sẽ  tìm ra điểm để công kích và hạ bệ chế độ hiện thời tại Việt Nam, cho dù câu chuyện đó diễn ra ở Tây bán cầu và trải qua nửa vòng trái đất mới tới. 
Tuy nhiên, điểm ấn tượng và cũng thể hiện được phần nào sự đầu tư về mặt trí tuệ trong bài viết này của VOA lại được thể hiện ở cách đặt tên: "Tại sao Việt Nam tránh đưa tin Cuba từ bỏ chủ nghĩa cộng sản?". 
Theo đó, theo lẽ thường và đó cũng là vấn đề nguyên tắc của bất cứ nền báo chí nào đi nữa, báo chí - truyền thông nhà nước Việt Nam sẽ chẳng thể đưa tin hay họ sẽ né tránh việc đưa tin nếu đúng là Cuba đã thay đổi, họ đã từ bỏ lí tưởng đi lên chủ nghĩa xã hội và quay hướng về chủ nghĩa tư bản như trước đây. Chuyện ý thức hệ dù không còn nặng nề như trước nhưng cũng không cho báo chí Việt Nam đề cập tới điều này, bởi ngoài lí do sẽ tạo điều kiện cho những thành phần cực hữu lên án, công kích chế độ, nhà nước, làm người dân suy giảm lòng tin vào chế độ thì nếu thực hiện điều đó, nó không khác gì cá tát vào chính chế độ, nhà nước. 
VOA hiểu và sử dụng cái lẽ thường tình đó và trong cách diễn đạt họ sẽ cố vin vào và xác lập việc hiểu Cuba từ bỏ chủ nghĩa cộng sản như một cái cớ để diễn đạt và hướng lái sự việc. 
Và với lối viết này nên khi một số nhà lí luận và những người hiểu sự việc chỉ ra Cuba không hề thay đổi lí tưởng cách mạng và đó chẳng qua: "Việc Cuba hay cả Việt Nam thay đổi mục tiêu phát triển đất nước trong bản hiến pháp mới đang dự thảo và lấy ý kiến từ "xã hội Cộng sản" sang "xã hội XHCN" không phải là họ đã phai nhạt lí tưởng; thấy chủ nghĩa cộng sản xa vời, không phù hợp với thực tiễn cách mạng của nước mình. Mà chỉ đơn giản, do nhận thức được tiềm lực của mình chưa thể tiến lên được chủ nghĩa cộng sản với mục tiêu xã hôi cộng sản, chỉ có thể phấn đấu đạt được mục tiêu xây dựng xã hội Xã hội chủ nghĩa nên những nhà lập pháp tại Cuba đã mạnh dạn điều chỉnh cho phù hợp; để những ai - kể cả những thế lực thù địch thấy được dù kiên định mục tiêu xây dựng xã hội cộng sản nhưng Cuba không hề viển vông - họ hiểu mình đang đứng ở đâu và học thuyết của chủ nghĩa Mác - Lênin nói và diễn đạt như thế nào về con đường đi lên chủ nghĩa - xã hội Cộng sản.
Hay nói cách khác, Cuba thay đổi mục tiêu xây dựng đất nước thời điểm hiện tại là xây dựng xã hội XHCN và khi nào mô hình xã hội XHCN hiện diện tại Cuba thì lúc đấy họ sẽ điều chỉnh hiện pháp và mục tiêu xây dựng xã hội cộng sản sẽ lại được hiện diện
" (Theo Mõ Làng) thì cũng không ai dám lên án và chê trách hay có động thái xử lý họ (như cái cách mà giới chức Thái Lan từng xử lý đối với phóng viên của VOA trước đây). 
Hoặc khi bị lên án thì VOA có thể thanh minh ngay rằng, đó đơn thuần là về mặt nhận thức, họ nhận thức sai sự việc nên mới dẫn tới việc đặt vấn đề sai lệch. Đó là chưa nói, với việc đảo ngược lại mệnh đề thì họ còn có công tuyên truyền cho Việt Nam, nền báo chí Việt Nam đương đại. Rằng, báo chí VN sẽ không bao giờ đưa tin nếu Cuba từ bỏ chủ nghĩa cộng sản như một sự dự báo có tính tất yếu. 
Chỉ ra những điều trên không phải để khen ngợi dành cho nhà đài có tư tưởng thù địch với nhà nước và chế độ tại Việt Nam đương đại. Mà quan trọng hơn, để nói rằng những nội dung thông tin được VOA đăng tải thực sự là con dao hai lưỡi và hết sức nguy hiểm. Nếu tiếp cận đơn thuần mà không cảnh giác, suy xét thì vô tình chúng ta đã mắc mưu chính nhà đài này và hình thành nên những điều không có thật. 
TRÙNG DƯƠNG


| Copyright © 2013 Non sông Việt Nam
Mọi trích dẫn từ blog xin vui lòng ghi rõ nguồn " Blog Kênh Việt Nam"