Ảnh: các báo cáo nhân quyền trên website chính thức của Đại sứ quán và Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Việt Nam 

Ngày 11/3/2020 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại Giao Hòa Kỳ Mike Pompeo công bố cái gọi là “Báo cáo nhân quyền quốc gia năm 2019” trong đó tiếp tục vu cáo Việt Nam vi phạm dân chủ, nhân quyền. Nghe thông tin này, cộng đồng mạng lại gật gù với nhau rằng không biết đợt này những nhà “rận chủ” nào sẽ được nhắc tới như những ví dụ điển hình, những ai được “bảo trợ” sang Hoa Kỳ để đạt được ước mơ làm thuê cho xứ sở tự do?!?
Thực tế, những năm qua, hầu như luận điệu mà Bộ ngoại giao Hoa Kỳ gán ghép cho các nước trong danh sách các nước có vi phạm về dân chủ nhân quyền là không thay đổi. Đối với Việt Nam, có thể thấy, những năm qua “báo cáo nhân quyền quốc gia” vẫn giữ nguyên các luận điệu của mình. Thậm chí nếu để ý, có thể thấy chúng na ná giống nhau từ lời mở đầu và cấu trúc và nội dung các bản báo cáo là tương tự nhau. Điều này làm chúng ta liên tưởng đến những bản báo cáo được dùng từ năm này qua năm khác chỉ thay đổi một vài cái tên, địa điểm cho phù hợp với tính thời sự. Thử hỏi, với những báo cáo như thế thì chất lượng đến đâu?!? 
Mặt khác ai cũng biết, với chính sách ngoại giao của mình, Mỹ tự cho mình cái quyền vi phạm luật pháp quốc tế. Cụ thể như Năm 1999, Mỹ dẫn đầu NATO can thiệp vào tình hình Kosovo mà không được sự ủy thác từ Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (UNSC). Năm 2001, Mỹ tấn công Afghanistan, lật đổ chế độ Taliban với danh nghĩa phát động cuộc chiến chống khủng bố, trái với nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực và nguyên tắc chỉ sử dụng vũ lực khi được UNSC ủy thác, trái với quy định về phòng vệ chính đáng do tổ chức khủng bố Al Qaeda đã tấn công Mỹ vụ 11/9 chứ không phải Taliban. Năm 2003, Mỹ tiếp tục lấy danh nghĩa đó, cùng với lý lẽ Iraq tàng trữ vũ khí hóa học, để xâm lược nước này, lật đổ Tổng thống Iraq Saddam Hussein, trái với nguyên tắc cấm đe dọa sử dụng hay sử dụng vũ lực… Báo cáo Nhân quyền Quốc gia hằng năm của Hoa Kỳ đã xuyên tạc, vu cáo tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Đây là hành động can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ Việt Nam, đi ngược lại luật pháp quốc tế. Trong đó, khoản 7, Điều 2 Hiến chương Liên hợp quốc đã khẳng định: “Hiến chương này hoàn toàn không cho phép Liên hợp quốc được can thiệp vào các công việc thực chất thuộc thẩm quyền nội bộ của bất cứ quốc gia nào, không đòi hỏi các thành viên của Liên hợp quốc phải đưa những công việc loại này ra giải quyết theo quy định của Hiến chương…”. Điều này có nghĩa là không một quốc gia nào được quyền can thiệp vào các lĩnh vực thuộc thẩm quyền riêng biệt của mỗi quốc gia, xuất phát từ chủ quyền của mình như: cấm can thiệp vũ trang và các hình thức can thiệp hoặc đe dọa can thiệp khác nhằm chống lại chủ quyền, nền tảng chính trị, văn hóa-xã hội của quốc gia; cấm dùng các biện pháp kinh tế, chính trị và các biện pháp khác để bắt buộc quốc gia khác phụ thuộc vào mình; cấm tổ chức, khuyến khích các phần tử phá hoại hoặc khủng bố nhằm lật đổ chính quyền của quốc gia khác; cấm can thiệp vào cuộc đấu tranh nội bộ của quốc gia khác; Tôn trọng quyền của mỗi quốc gia tự do lựa chọn chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa-xã hội không có sự can thiệp từ phía các quốc gia khác.
Như vậy, mặc dù là nước lớn, với nhiều giá trị đáng học hỏi, nhưng chính bản thân nước Mỹ sẽ chưa phải là tấm gương về vấn đề nhân quyền, pháp quyền và ngoại giao để các nước phải noi theo. Một bản báo cáo về tình hình nhân quyền của một nước không tôn trọng luật pháp quốc tế, trong mình vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề về nhân quyền và xã hội thì thiết nghĩ độ trung thực sẽ không cao…

Thiên Bình

Không quá lâu sau phiên toà xét xử Trương Duy Nhất, Bộ Ngoại giao Mỹ chính thức thông cáo yêu cầu đòi trả tự do cho cựu nhà báo bị cáo buộc, tuyên án với tội “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.
Thông cáo báo chí có đoạn viết: “Chúng tôi thất vọng về việc kết tội blogger và cộng tác viên Đài Á Châu Tự Do Trương Duy Nhất, cũng như bản án 10 năm tù giam tuyên cho ông này. Việc kết án dựa theo những cáo buộc mơ hồ liên quan đến cáo buộc từ gần 20 năm trước. Chúng tôi tiếp tục quan ngại về việc ông Nhất đột ngột mất tích tại Bangkok, Thái Lan vào ngày 25 tháng 1 năm 2019, thời điểm sau khi ông có yêu cầu đăng ký với Văn Phòng Cao Ủy Liên hiệp quốc về người tỵ nạn; ba tháng sau đó ông xuất hiện tại một nhà tù Việt Nam.
Hoa Kỳ kêu gọi Việt Nam trả tự do ngay cho ông Nhất và tất cả những tù nhân lương tâm; cho phép tất cả các cá nhân trong nước được quyền bày tỏ quan điểm của họ một cách tự do, được quyền tập trung ôn hòa mà không bị đe dọa trả thù theo đúng những nghĩa vụ, trách nhiệm quốc tế cũng như Hiến pháp Việt Nam.
Trương Duy Nhất tại phiên toà sáng ngày 09.3.2020 (Nguồn: FB)
Vẫn không có quá nhiều điều mới so với những bản thông cáo trước đó khi Nhà nước Việt Nam xét xử, tuyên án đối với các cá nhân mà phía Mỹ quan tâm. Chỉ có điều lần này, với Trương Duy Nhất, phía Bộ Ngoại giao Mỹ đặc biệt chú ý đến chi tiết: “ông Nhất đột ngột mất tích tại Bangkok, Thái Lan vào ngày 25 tháng 1 năm 2019, thời điểm sau khi ông có yêu cầu đăng ký với Văn Phòng Cao Ủy Liên hiệp quốc về người tỵ nạn; ba tháng sau đó ông xuất hiện tại một nhà tù Việt Nam”. Điều này cũng đồng nghĩa với việc Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng ông Nhất bị ngăn cản tiếp xúc với Văn Phòng Cao Ủy Liên hiệp quốc về người tỵ nạn và bị dẫn giải bí mật về Việt Nam.
Tuy nhiên gần như những nghi vấn này đã không hề có ý nghĩa, bởi trước đó, với việc Nhất có tên trong vụ án đã được khởi tố (liên quan Vũ Nhôm) thì khi đó, Nhất đã bị giám sát; việc Nhất bị bắt sau đó hay bị dẫn giải về nước là điều hoàn toàn dễ hiểu, nhất là khi có sự phối kết hợp từ Cảnh sát Thái Lan hoặc một quốc gia nào đó… Và đương nhiên, cái quyền của Nhất khi tiếp cận với Văn Phòng Cao Ủy Liên hiệp quốc về người tỵ nạn sẽ bị ngăn cấm bởi biết đâu, thông qua văn phòng này Nhất sẽ sang nước thứ ba và khi đó việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với Nhất sẽ khó, thậm chí không thực hiện được.
Cho nên, việc giới ngoại giao Mỹ cố tình xoáy sâu vào việc này xét trên nhiều khía cạnh chỉ đóng vai trò phụ hoạ nhiều hơn những giá trị thực sự hòng tạo nên điều gì đó khác biệt. Đây cũng là lí do khiến nhiều người nói rằng, dù đã có những yếu tố đặc trưng để bảo vệ Nhất nhưng nó vẫn khiến cho bản thông cáo về vấn đề trên trở nên lố bịch, khó hiểu, vô nghĩa và không gây được nhiều sự chú ý cho dư luận, người quan tâm.
Và cũng chính bởi điều này nên nhiều người đã khuyên Bộ Ngoại giao Mỹ rằng: Nên dành nhiều thời gian hơn để chống dịch khi mà nước Mỹ cũng đang bị cuốn vào vòng xoáy của Covid19. Mọi động thái chọc ngoáy vào thế giới lúc này không những sẽ khiến cho Mỹ mất điểm mà còn hạn chế những nguồn lực chống dịch Covid19 lúc này!
PHƯƠNG NAM
| Copyright © 2013 Non sông Việt Nam
Mọi trích dẫn từ blog xin vui lòng ghi rõ nguồn " Blog Kênh Việt Nam"